NMvW



Zoekresultaat





1 treffers gevonden | ga naar nr.  

Binnenveranda van een perkeniershuis, Lontong, Groot-Waling



Geschiedenis van Groot Waling van (http://members.upc.nl/rvandenbroeke/waling.htm) Eind april 1999 kreeg ik het uitermate droeve bericht binnen dat de weduwe van Wim van den Broeke(de op 21 januari 1999 overleden perkenier op de Banda-eilanden/Molukken) tezamen met haar zuster, schoondochter en twee kinderen van 9 en 8 jaar(1 kind van haar zoon Pongky, Adé, en 1 kind, Rika Novita, van de overleden zus van Wim van den Broeke) waren vermoord door een aantal kampongbewoners van het eiland Lonthor. Dit drama vond plaats op 20 april 1999 op de plantage Groot Waling op het eiland Lonthor, één van de Banda-eilanden. Dit nootmuskaatperk was al voor zeer lange tijd in beheer bij de Fam. Van den Broeke. De onlusten begonnen op Pulu Hatta(één van de Banda-eilanden),waar één moslim de dood vond en één werd gewond, en sloegen toen razendsnel over naar Banda en Lonthor, waarvandaan het beperkte politie- en militaire contingent(9 personen) juist was afgereisd naar Pulu Hatta. Niets wees erop dat hier onlusten aan de orde zouden zijn. De feestviering voor teruggekeerde hadji's was juist afgerond en de voorbereiding voor de jaarlijkse kora-korarace waren in volle gang. Juist omdat in de afgelopen periode vanwege de spanning op Ambon en Ceram ruim 4000 Ambonezen naar Banda waren getrokken, wat het kleine eilandengebied nauwelijks aan kan, ontstonden onlusten op de Banda eilanden waarbij behalve de 5 moorden op de leden van de familie Van den Broeke ook de (nog vrij nieuwe-) katholieke kerk in Neira in vlammen opging en van een historische kerk op Pulu Ay het interieur gesloopt werd. Veel huizen van christenen werden verwoest. Vijf historische gebouwen werden vernield. Wim's zoon Pongky van den Broeke(sinds '98 beheerder van de nootmuskaatplantage), kon bijtijds vluchten voor de moordende en plunderende groep van 6 man. Zijn zoon Edo(16 jaar) en dochter Putri(14 jaar) renden hard weg. Edo werd echter door de onruststokers hard op zijn hoofd geslagen en lag vervolgens bewusteloos in het water van de baai voor de perkwoning. De 12 daders(bewoners van een kampong op het eiland Lonthor)werden vervolgens gearresteerd. De vijf vrouwelijke leden van de familie Van den Broeke zijn begraven door Des Alwi op het erf van de perkwoning van de familie op Groot Waling waar ook de graven liggen van andere leden van de familie Van den Broeke die op Banda zijn overleden. Vanaf 1621 zaten de Van den Broeke's op Banda. Een heel tijdperk lijkt voor de familie door deze moorden abrupt afgesloten, tenzij Paulus van den Broeke over enige tijd nog in staat is na al deze ellende de plantage weer te beheren. Het is allemaal uitermate triest. Zie voor meer informatie over de Banda-eilanden, mijn aparte pagina over dat onderwerp. De V.O.C. voerde begin 17e eeuw, op voorstel van goeverneur-generaal J.P.Coen, het 'perkenierstelsel' in. Eerst startte de eerste Van den Broeke het beheer van een nootsmuskaatperk op Pulu Ay in 1621. Later, in 1769, kwam de familie Van den Broeke terecht op het eiland Lonthor waar uiteindelijk de perken, Groot-, Midden-, en Klein Waling in handen kwamen van de familie. Dit werd voortgezet tot heden. Een deel van de familie ging begin van de 20e eeuw vanwege de armoede op Banda naar andere delen van Indonesië, waar de economische situatie gunstiger was. Mijn eigen familie kwam b.v. in Oost-Java terecht. Na de Tweede Wereldoorlog is het grootste deel van de familie naar Nederland gerepatrieerd. Op Banda bleef Willem Frederik van den Broeke(bijnaam: Adee) wonen en het perk beheren. Toen deze stierf in 1984, werd de plantage overgenomen door zoon Wim van den Broeke. Wim had eerder bij de Marine in Den Helder gewerkt, maar was naar Indonesië teruggekeerd en Indon.staatsburger geworden. Over Wim van den Broeke is veel geschreven in o.a. De Moesson en Indonesia Magazine. Minister Pronk, Prins Bernhard, de directeur van het West-Fries Museum(Ruud Spruyt) en vele anderen bezochten zijn plantage. Hij werd betiteld als 'de laatste perkenier van Banda'. Na de soevereiniteitsoverdracht in 1949 was de plantage aanvankelijk genationaliseerd door de Indonesische regering. Wim van den Broeke kreeg later de plantage weer in eigen bezit. Omdat de Banda-eilanden veel tonen van de oude VOC-historie is het gebied op in oudheidkundig opzicht belangwekkend. Wim en zijn vrouw Tie waren bijzonder aardige, vriendelijke en gastvrije mensen. Vele Nederlanders, die op Banda op vakantie waren, hebben de plantage Groot Waling bezocht en werden door Wim rondgeleid op zijn plantage. Wim van den Broeke werd in de loop van 1998 ziek en werd opgenomen in een ziekenhuis in Ambon. Zijn zoon Pongky nam het beheer van de plantage van zijn vader in 1998 over. Wim overleed op 23 januari 1999. Om zijn (uit Madiun/Oost-Java afkomstige) vrouw Tie (70 jaar) behulpzaam te zijn trok haar zuster Mustriat(68 jaar) bij haar in. Op de plantage woonden verder zijn zoon Pongky met zijn vrouw Sri,38 jaar, en vier kinderen(2 dochters, Rika Novita, 8 jaar, en Putri,14 jaar,zijn zoon Edo,16 jaar en een aangenomen dochter Noni Ade Irma, 9 jaar, van de overleden zus van Wim van den Broeke). Na de moord op 21 april 1999 op de 5 vrouwelijke leden van de familie vertrok Pongky van den Broeke tezamen met zijn zoon Edo en (oudste-)dochter Putri eerst naar Jakarta om tot rust moeten komen na deze traumatiserende gebeurtenis. Zij verbleven daar vanaf 7 mei 1999. Edo werd in Jakarta geopereerd vanwege de verwonding aan zijn hoofd. Pongky en zijn kinderen verbleven na de moorden op Banda eerst bij familie van de vermoordde echtgenote van Pongky in Jakarta. Pongky keerde terug naar Banda en is nu beheerder van Groot Waling. De oude perkenierswoning Groot Waling was door de onlusten zwaar beschadigd en moest worden hersteld. Pongky is hertrouwd met de islamitische vrouw Syani en heeft twee dochters van haar. Putri werd in Yogjakarta bij haar oma ondergebracht en gaat daar naar school. Edo, de zoon van Pongky bleef aanvankelijk in Jakarta gebleven bij de familie van zijn moeder, maar na zijn herstel keerde hij terug op Groot Waling. De 15 daders van de moorden zijn allen berecht. Zie website familie Snaaijer voor recente indrukken van het leven op Groot Waling.




duurzame link naar dit object  


   

NMvW